Telefonia komórkowa, a zdrowie – omówienie najnowszej książki Marko Markova „Mobile communications and public health” (ed. Marko Markov, CRC Press, 2019)

Na temat związków między polem elektromagnetycznym emitowanym przez systemy telefonii komórkowej, a zdrowiem ludzi napisano w ostatnich kilkudziesięciu latach wiele książek i mnóstwo artykułów. Marko Markov jest jednym z bardziej wydajnych autorów w tym obszarze (artykuł z jednej z jego poprzednich książek został omówiony na portalu Elektrofakty). Wydana w 2019 roku książka pod redakcją wspomnianego Markova, na temat wprowadzania technologii 5G, kolejnego etapu w rozwoju telefonii mobilnej, szerzej, łączności bezprzewodowej, jest obecnie obiektem gorącej dyskusji, nie tylko w Polsce.

Wprowadzenie do książki pokazuje czytelnikowi taki właśnie aspekt prezentowanej publikacji. Redaktor książki ustawia czytelnika w obszarze zagrożenia polem elektromagnetycznym, wskazując na dużą niewiedzę, co do ekspozycji na pole elektromagnetyczne, jak i skutki tej ekspozycji. Autorzy tej monografii, w założeniu Marko Markova, powinni wnieść ład i porządek w ten obszar wiedzy i techniki. Podkreślając dramaturgię całej sprawy, redaktor tomu pisze o tym, że miliardy ludzi na świecie nie są świadomi tego, że ich domy i oni sami wystawieni są (będą) na działanie nowych i zaawansowanych technologii. Jak przeczytamy w zakończeniu, najwyższy czas aby uderzyć w dzwon (It is time to ring the bell).

zobacz więcej

Telefon komórkowy w samolocie. Włączać czy wyłączać?

Dylemat wyłączać czy nie wyłączać? przewija się w komunikacji lotniczej od początkach lat dziewięćdziesiątych XX wieku, wraz z pojawieniem się na rynku  przenośnych komputerów (laptopów). Wtedy to przewoźnicy lotniczy zaczęli obawiać się pola elektromagnetycznego emitowanego właśnie z tych urządzeń. Obawy te były rozpatrywane, badane i rozwiązywane w obszarze kompatybilności elektromagnetycznej EMC. W ramach tej dyscypliny wiedzy i techniki wykonuje się badania, wskazujące istnieje takiego poziomu emisji PEM, który zagraża innym urządzeniom znajdującym się w zasięgu oddziaływania. Drugi rodzaj badań prowadzi do wytworzenia specjalnych systemów zabezpieczenia urządzeń elektrycznych przed wpływem PEM. Kompatybilność elektromagnetyczna jako dziedzina wiedzy, a może jeszcze bardziej jako dziedzina techniki, jest w coraz większym stopniu wykorzystywana w badaniach kryzysowych.

Źródeł potencjalnych zakłóceń, mogących wpłynąć na poprawną pracę samolotu i jego systemów pokładowych jest kilka, a do najważniejszych należy zaliczyć wyładowania atmosferyczne, sygnały komunikacji lotniskowej, łączność radiowa pochodząca od innych statków powietrznych, sygnały łączności naziemnej i oczywiście urządzenia osobiste na pokładzie samolotu (Rysunek 1). W tym artykule skupimy się właśnie na tych ostatnich.

zobacz więcej

Światowe badania w dziedzinie bioelektromagnetyzmu – wybrane kierunki badawcze na konferencji BioEM 2019*

Konferencja BioEM odbywa się od ponad czterdziestu lat i organizowana jest przez The Bioelectromagnetic Society, a od ponad dwudziestu również przez The European Bioelectromagnetics Association (EBEA). Tym razem odbyła się w Montpellier we Francji w dniach 23-28 czerwca 2019 roku. Za jej organizację odpowiadali Alexandre Legros, Isabelle Lagroye oraz Julien Modolo. Nad stroną merytoryczną czuwał kilkudziesięcioosobowy Komitet Techniczny, skupiający uczonych i praktyków z obszaru bioelektromagnetyzmu. Konferencja odbywa się według schematu wypracowanego w ciągu wielu lat jej organizacji i jest znakomitym forum dla badaczy, ekspertów, a także dla studentów, do spotkania i wymiany wyników realizowanych badań, wymiany myśli, idei oraz nowych rozwiązań organizacyjnych w dziedzinie szeroko rozumianego bioelektromagnetyzmu.

zobacz więcej

Czy można usłyszeć mikrofalowe pole elektromagnetyczne – fakt czy mit?

Słyszenie mikrofalowe jest jednym z dwóch dobrze udokumentowanych efektów działania pola elektromagnetycznego (PEM) wysokiej częstotliwości. Tym drugim jest efekt grzania. Historia badań nad słyszeniem indukowanym mikrofalowym polem elektromagnetycznym rozpoczęła się w 1947 roku. Wówczas pojawiły się pierwsze doniesienia o “słyszalności” PEM wytwarzanego przez systemy radarowe. Początkowo efekt ten przypisywano psychice ludzi, a nie fizycznemu zjawisku. Panowała powszechna opinia, że “słyszenie” elektromagnetyczne jest niemożliwe, ponieważ wynika jedynie z ciśnienia fali akustycznej.

Paradygmat ten spowodował, że badania nad „słyszeniem elektromagnetycznym” rozpoczęły się stosunkowo późno, bo w 1961 roku. Pierwszym badaczem był A. H. Frey, który właśnie wtedy opublikował pierwszy artykuł na ten temat (Frey A.H. 1961. Auditory system response to radio frequency energy. Aerospace Med. 32: 1140-1142) – w literaturze efekt “słyszenia elektromagnetycznego” nazywany jest efektem Freya. Obserwował on ludzi eksponowanych na wiązkę radarową, u których pojawiały się brzęczenie, syczenie oraz klikanie. Dźwięki tego typu pojawiały się niezależnie od położeni osoby eksponowanej w stosunku do wiązki promieniowania. Elektromagnetyczna natura tego efektu została potwierdzona prostym eksperymentem: zaekranowanie aparatu słuchu płytką aluminiową wyłączało te efekty. Ubocznym efektem tego eksperymentu było stwierdzenie, że intensywność efektu wzrastała, kiedy ludzie wyposażeni zostali w antyszumowe aparaty, eliminujące szum środowiskowy.

zobacz więcej

zobacz więcej