Treści z tagiem: pem

Telefonia komórkowa, a zdrowie – omówienie najnowszej książki Marko Markova „Mobile communications and public health” (ed. Marko Markov, CRC Press, 2019)

Na temat związków między polem elektromagnetycznym emitowanym przez systemy telefonii komórkowej, a zdrowiem ludzi napisano w ostatnich kilkudziesięciu latach wiele książek i mnóstwo artykułów. Marko Markov jest jednym z bardziej wydajnych autorów w tym obszarze (artykuł z jednej z jego poprzednich książek został omówiony na portalu Elektrofakty). Wydana w 2019 roku książka pod redakcją wspomnianego Markova, na temat wprowadzania technologii 5G, kolejnego etapu w rozwoju telefonii mobilnej, szerzej, łączności bezprzewodowej, jest obecnie obiektem gorącej dyskusji, nie tylko w Polsce.

Wprowadzenie do książki pokazuje czytelnikowi taki właśnie aspekt prezentowanej publikacji. Redaktor książki ustawia czytelnika w obszarze zagrożenia polem elektromagnetycznym, wskazując na dużą niewiedzę, co do ekspozycji na pole elektromagnetyczne, jak i skutki tej ekspozycji. Autorzy tej monografii, w założeniu Marko Markova, powinni wnieść ład i porządek w ten obszar wiedzy i techniki. Podkreślając dramaturgię całej sprawy, redaktor tomu pisze o tym, że miliardy ludzi na świecie nie są świadomi tego, że ich domy i oni sami wystawieni są (będą) na działanie nowych i zaawansowanych technologii. Jak przeczytamy w zakończeniu, najwyższy czas aby uderzyć w dzwon (It is time to ring the bell).

zobacz więcej

Telefon komórkowy w samolocie. Włączać czy wyłączać?

Dylemat wyłączać czy nie wyłączać? przewija się w komunikacji lotniczej od początkach lat dziewięćdziesiątych XX wieku, wraz z pojawieniem się na rynku  przenośnych komputerów (laptopów). Wtedy to przewoźnicy lotniczy zaczęli obawiać się pola elektromagnetycznego emitowanego właśnie z tych urządzeń. Obawy te były rozpatrywane, badane i rozwiązywane w obszarze kompatybilności elektromagnetycznej EMC. W ramach tej dyscypliny wiedzy i techniki wykonuje się badania, wskazujące istnieje takiego poziomu emisji PEM, który zagraża innym urządzeniom znajdującym się w zasięgu oddziaływania. Drugi rodzaj badań prowadzi do wytworzenia specjalnych systemów zabezpieczenia urządzeń elektrycznych przed wpływem PEM. Kompatybilność elektromagnetyczna jako dziedzina wiedzy, a może jeszcze bardziej jako dziedzina techniki, jest w coraz większym stopniu wykorzystywana w badaniach kryzysowych.

Źródeł potencjalnych zakłóceń, mogących wpłynąć na poprawną pracę samolotu i jego systemów pokładowych jest kilka, a do najważniejszych należy zaliczyć wyładowania atmosferyczne, sygnały komunikacji lotniskowej, łączność radiowa pochodząca od innych statków powietrznych, sygnały łączności naziemnej i oczywiście urządzenia osobiste na pokładzie samolotu (Rysunek 1). W tym artykule skupimy się właśnie na tych ostatnich.

zobacz więcej

Światowe badania w dziedzinie bioelektromagnetyzmu – wybrane kierunki badawcze na konferencji BioEM 2019*

Konferencja BioEM odbywa się od ponad czterdziestu lat i organizowana jest przez The Bioelectromagnetic Society, a od ponad dwudziestu również przez The European Bioelectromagnetics Association (EBEA). Tym razem odbyła się w Montpellier we Francji w dniach 23-28 czerwca 2019 roku. Za jej organizację odpowiadali Alexandre Legros, Isabelle Lagroye oraz Julien Modolo. Nad stroną merytoryczną czuwał kilkudziesięcioosobowy Komitet Techniczny, skupiający uczonych i praktyków z obszaru bioelektromagnetyzmu. Konferencja odbywa się według schematu wypracowanego w ciągu wielu lat jej organizacji i jest znakomitym forum dla badaczy, ekspertów, a także dla studentów, do spotkania i wymiany wyników realizowanych badań, wymiany myśli, idei oraz nowych rozwiązań organizacyjnych w dziedzinie szeroko rozumianego bioelektromagnetyzmu.

zobacz więcej

Czy można usłyszeć mikrofalowe pole elektromagnetyczne – fakt czy mit?

Słyszenie mikrofalowe jest jednym z dwóch dobrze udokumentowanych efektów działania pola elektromagnetycznego (PEM) wysokiej częstotliwości. Tym drugim jest efekt grzania. Historia badań nad słyszeniem indukowanym mikrofalowym polem elektromagnetycznym rozpoczęła się w 1947 roku. Wówczas pojawiły się pierwsze doniesienia o “słyszalności” PEM wytwarzanego przez systemy radarowe. Początkowo efekt ten przypisywano psychice ludzi, a nie fizycznemu zjawisku. Panowała powszechna opinia, że “słyszenie” elektromagnetyczne jest niemożliwe, ponieważ wynika jedynie z ciśnienia fali akustycznej.

Paradygmat ten spowodował, że badania nad „słyszeniem elektromagnetycznym” rozpoczęły się stosunkowo późno, bo w 1961 roku. Pierwszym badaczem był A. H. Frey, który właśnie wtedy opublikował pierwszy artykuł na ten temat (Frey A.H. 1961. Auditory system response to radio frequency energy. Aerospace Med. 32: 1140-1142) – w literaturze efekt “słyszenia elektromagnetycznego” nazywany jest efektem Freya. Obserwował on ludzi eksponowanych na wiązkę radarową, u których pojawiały się brzęczenie, syczenie oraz klikanie. Dźwięki tego typu pojawiały się niezależnie od położeni osoby eksponowanej w stosunku do wiązki promieniowania. Elektromagnetyczna natura tego efektu została potwierdzona prostym eksperymentem: zaekranowanie aparatu słuchu płytką aluminiową wyłączało te efekty. Ubocznym efektem tego eksperymentu było stwierdzenie, że intensywność efektu wzrastała, kiedy ludzie wyposażeni zostali w antyszumowe aparaty, eliminujące szum środowiskowy.

zobacz więcej

Mity i teorie spiskowe na temat pola elektromagnetycznego – źródła i sposoby demityzacji

Powstawanie mitów i teorii spiskowych ma swoje podłoże w naturze społeczno-kulturowej wybranych zagadnień. Przyczynami budowania hipotez i koncepcji naukowych są jednak również błędy metodologiczne, popełniane w badaniach. Są to artefakty oraz nadinterpretacje i wszelkiego rodzaju niejasności (bias research). Czasem też w opisie wyników badań możemy dostrzec braki w podstawowej wiedzy dotyczącej fizyki, a elektromagnetyzmu w szczególności.

Przy okazji rozważań o zagrożeniach, i to nie tylko elektromagnetycznych warto odwołać się do koncepcji tzw. legend miejskich (urban legends). Zgodnie z definicją z Wikipedii jest to: z pozoru prawdopodobna informacja rozpowszechniana w mediach, internecie bądź w kręgach towarzyskich, która budzi wielkie emocje u odbiorców.  Legendy takie biorą się przede wszystkim z celowego działania ośrodków opiniotwórczych, bądź też ośrodków władzy, mające na celu wprowadzenie trwogi, lęku czy też skłonienie opinii społecznej do określonych zachowań.

zobacz więcej

Jak rozumieć włączenie PEM o częstotliwości radiowej przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem (IARC) do kategorii 2B

Jednym z najczęściej przytaczanych argumentów, mających dowodzić negatywnego wpływu pola elektromagnetycznego na zdrowie ludzi jest zakwalifikowanie przez IARC (Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem) PEM wysokiej częstotliwości, emitowanego głównie przez systemy telefonii mobilnej oraz składowej magnetycznej pola elektromagnetycznego o częstotliwości 50 Hz, do kategorii 2B (Group 2B: Possibly carcinogenic to humans). IARC opisuje tę kategorię w sposób następujący: istnieją pewne przesłanki wskazujące na ich kancerogenność u ludzi, ale obecnie jest daleko od rozstrzygających wniosków (There is some evidence that it can cause cancer in humans but at present it is far from conclusive).

zobacz więcej

5G – rewolucja czy ewolucja?

Tocząca się obecnie emocjonalna dyskusja na temat skutków, jakie spowoduje wprowadzenie technologii 5G skłania do postawienia zasadniczego pytania: dlaczego właśnie piąta generacja prowadzić będzie do depopulacji naszego społeczeństwa? Przed nią w telekomunikacji wprowadzono cztery generacje i żadna z nich nie wywołała tak silnego odzewu społecznego. Aby zrozumieć czym jest 5G należy zrobić krótki przegląd poszczególnych generacji.

zobacz więcej

Co bada się w USA? Omówienie nowego projektu DARPA, dotyczącego pola elektromagnetycznego w organizmie ludzkim

Niedawno na blogu Elektrofakty ukazał się artykuł prezentujący rosyjskie badania dotyczące pola elektromagnetycznego i jego negatywnego wpływu na organizm ludzki Niejednokrotnie przekonywaliśmy na naszej stronie, ale też przy innych okazjach, że Rosja oraz jej restrykcyjne normy i badania, mające je uzasadniać, stanowią swoisty skansen badawczy. Świat prawdziwej nauki zajmuje się znacznie głębszym poznaniem pola elektromagnetycznego w kontekście jego kontaktu z materią ożywioną oraz zastosowaniem w medycynie.

Jeden z takich projektów badawczych jest prowadzony przez amerykańską agencję DARPA (Defense Advanced Reseach Projects Agency). To projekt Radio-Bio: „What role does electromagnetic signaling have in biological systems” (Jaką rolę pełnią sygnały elektromagnetyczne w systemach biologicznych). Uczeni od wielu lat zastanawiają się jak bardzo pole elektromagnetyczne jest istotne w przekazie informacji wewnątrz komórki i między nimi. Istniały hipotezy mówiące, że w takim przekazie największą rolę odgrywa pole elektromagnetyczne o częstotliwościach terahercowych, generowane z membran komórkowych.

zobacz więcej

Pole elektromagnetyczne i przyszłość telekomunikacji – raport z konferencji „Pole elektromagnetyczne i przyszłość telekomunikacji. Badania. Monitoring. Doświadczenia krajowe i zagraniczne”

Konferencje na temat pola elektromagnetycznego generowanego przez rozmaite źródła, ale przede wszystkim przez system telefonii komórkowej, w kontekście jego wpływu na organizmy żywe, zostały zapoczątkowane w 2016 roku i od tej pory rok rocznie odbywają się w grudniu. Tematem pierwszej konferencji były medyczne, biologiczne, techniczne i prawne aspekty wpływu pola elektromagnetycznego na środowisko. Z kolei drugiej, która odbyła się w 2017 roku, pole elektromagnetyczne i jego wpływ na środowisko tematyka konferencji pozostała ta sama. Jednym z zaproszonych był wówczas prof. Shoogo Ueno z Japonii, który zaprezentował w jaki sposób pole elektromagnetyczne współdziała z organizmem ludzkim, głównie w celach terapeutycznych.

Tegoroczna edycja połączyła pole elektromagnetyczne z przyszłością telekomunikacji. To, że telekomunikacja w jej wymiarze bezprzewodowym związana jest z polem elektromagnetycznym jest od prawie 150 lat oczywistością. Pożytki płynące z komunikacji bezprzewodowej, zarówno te w skali mikro (poszczególnych jednostek), jak i makro (całe społeczeństwa) są nie do przecenienia. Tematyka konferencji, nawiązująca do przyszłości, okazała się na tyle ciekawa, a miejscami intrygująca, że wzięło w niej udział niemal 200 osób. Uczestnikami byli zarówno pracownicy akademiccy, jak i praktycy z firm telekomunikacyjnych. Licznie stawili się również pracownicy administracji państwowej z obszaru technik informatycznych (Ministerstwo Cyfryzacji), medycyny (Ministerstwo Zdrowia), ochrony środowiska (inspektoraty ochrony środowiska różnych szczebli czy stacje sanitarno-epidemiologiczne).

zobacz więcej

Jak Rosjanie uzasadniają restrykcyjność swoich regulacji dotyczących pola elektromagnetycznego o częstotliwościach radiowych 300 MHz do 300 GHz?

(na podstawie Dosimetry in Bioelectromagnetics, ed. Marko Markov, CRC Press, 2017. rozdział 15: Methodology of Standards Development for EMF RF in Russia and by International Commissions – Distinctions in Approaches by Yury G. Grigoriev)

Rosja, Polska i Bułgaria to kraje, które nie przejęły się zaleceniami Unii Europejskiej, sformułowanymi uprzednio w opracowaniu ICNIRP z 1998 roku, IEEE, CENELEC, prezentowanymi w licznych opracowaniach naukowych i inżynierskich oraz podczas konferencji naukowych. Z punktu widzenia mocy wypromieniowanej z anteny stacji bazowej BTS oraz innych źródeł pola elektromagnetycznego (PEM) o częstotliwości radiowej, sprawa limitów wydaje się być rozwiązana. Wytyczne ICNIRP[1] przedstawione do konsultacji społecznej w dniu 11 lipca 2018 roku utrzymują normy sprzed prawie dwudziestu lat, które różnią się w wielkości wypromieniowanej mocy nawet stukrotnie od limitów utrzymywanych we wspomnianych trzech krajach europejskich. Zachodzi zatem pytanie o przyczyny takiego stanu rzeczy.

zobacz więcej